„Wieś pali się, łuny rozświetlają pole walki”…. Olszewo

Tymi słowami opisuje nocny bój pod Olszewem uczestnik tych walk – kapral Czesław Anuszkiewicz. Suwalska Brygada Kawalerii maszerowała spod Hodyszewa w kierunku Olszewa. Do północy, mimo trudnych warunków terenowych marsz odbywał się bez przeszkód. Na wschodnim skraju wsi Olszewo natknęła się na placówkę nieprzyjaciela ubezpieczającego postój nocny silnego oddziału pancerno-motorowego, który rozlokowany był tuż za wsią Żołnierze polscy rozpoczęli atak zaskakując Niemców, którzy początkowo bronili się nieskutecznie. Po opanowaniu paniki, jaka wdarła się w szeregi Wehrmachtu, Niemcy przystąpili do obrony przy użyciu czołgów i samochodów pancernych. Natarcie polskich szwadronów zostało zatrzymane. Straty po obu stronach były znaczne. Według źródeł archiwalnych Niemcy ponieśli duże straty w sprzęcie(kilkadziesiąt pojazdów). Zginęło około stu ich żołnierzy i oficerów. Po stronie polskiej poległo ponad 50 żołnierzy i oficerów, a ponad stu było rannych. Za poniesione w walce straty Niemcy spacyfikowali wieś. Palili zabudowania, dobijali rannych żołnierzy polskich, rozstrzeliwali wziętych do niewoli jeńców. W Olszewie, oprócz poległych w boju żołnierzy Suwalskiej Brygady Kawalerii, zginęły również 53 osoby cywilne, 30 jeńców( w tym 5 rannych).Pacyfikacja wsi Olszewo był to jeden z pierwszych przypadków zbrodni Wermachtu w II wojnie światowej.
W 80 rocznicę tych wydarzeń, wieczorem 14 września 2019 roku zorganizowano w tak rzadko spotykanej scenerii nocnej, widowisko historyczne upamiętniające te dramatyczne chwile. Inscenizacja z bogatą pirotechniką , obfitującą w wymowne efekty świetlne oraz wysoki kunszt rekonstruktorski i aktorski wykonawców, spowodowała że była to jedna z tych imprez która długo będzie wspominana nie tylko przez licznie zgromadzoną publiczność ale i przez samych uczestników tego widowiska. Poruszając się sprzętem pancernym WH , grupa nasza tym razem wystąpiła po tej „złej stronie mocy”. Rola jaką przyszło nam odegrać w tej rekonstrukcji , nie pozbawiła nas chwili refleksji nad okrutnym losem poległych i pomordowanych tam Polaków.
CZEŚĆ ICH PAMIĘCI Exclamation

foto : GRH im. Brygady Kawalerii „Plis”

„Obrona Poczty Polskiej w Gdańsku -1939” – Piła -1.09.2019

Pierwszego września 1939 roku, na Placu Heweliusza w Gdańsku, rozegrał się dramat nazwany później przez historyków „Obroną Poczty Polskiej”. Nie wszyscy sobie zdają sprawę, że wraz z pierwszą kanonadą z niemieckiego pancernika Schleswing-Holstein na Westerplatte ,o godzinie 4:45 rozległy się również pierwsze strzały oddane przez pododdziały SS-Heimwehr Danzig w kierunku polskiego budynku pocztowego. Do obrony tego małego skrawka ojczyzny przystąpili polscy pocztowcy. Z nadzieją na szybką odsiecz , przez cały dzień bohatersko walczyli z kilkukrotnie silniejszym agresorem. Niestety ale pod koniec dnia , na skutek między innymi podpalenia budynku przez oddziały niemieckie, obrońcy Poczty Polskiej skapitulowali. Wielu poległa w czasie walki. Część została rozstrzelana zaraz po kapitulacji . Większość z nich, niesprawiedliwie osądzona przez hitlerowskie sądy , niewiele później została zamordowana. Tylko pięcioro zdołało przeżyć wojnę i jako naoczni świadkowie zdali relację z tych dramatycznych wydarzeń.
80 lat później, 1 września 2019 roku, mieszkańcy Piły upamiętnili ten bohaterski czyn obrońców Poczty Polskiej . Formą pamięci była inscenizacja przedstawiająca sceny walki o polski budynek pocztowy. Ostrzał gmachu przez żołnierzy niemieckich robił duże wrażenie swoim realizmem. Licznie zgromadzeni mieszkańcy miasta mogli również oglądać w akcji nasz kfz 13 , który wcielił się w samochód pancerny Steyer ADGZ, będący ówcześnie na wyposażeniu gdańskiego SS.

„Policjanci w obronie Ojczyzny w 1939 roku” – Kuligów – 24.08.2019

24.08.2019 w Kuligowie odbyło się widowisko historyczne obrazujące walki z września 1939 roku. Była to próba rekonstrukcji walk nad Pilicą , jakie stoczyła Armia Polska w dniach 2-7 września 1939 roku. Broniące przepraw między Nowym Miastem a Białobrzegami, Wojsko Polskie wspomogła 3 Kompania Grupy Rezerwy Policyjnej z Golędzinowa pod dowództwem aspiranta Jana Piwnika, późniejszego kapitana Wojska Polskiego, Cichociemnego i partyzanta o pseudonimie „Ponury”. Kilkutysięczna publiczność miała okazję obejrzeć inscenizację przedstawiającą zacięte zmagania żołnierzy polskich i policjantów II Rzeczpospolitej z przeważającymi siłami Wehrmachtu usiłującymi przeprawić się przez rzekę Pilicę. Mimo ogromnej przewagi wroga w sprzęcie i ludziach, mimo nalotów bombowych i ostrzału artyleryjskiego, oddziały polskie dzielnie broniły przez kilka dni swych pozycji. Świetny scenariusz , wysoki kunszt rekonstruktorski , dużo techniki wojskowej i efektowna pirotechnika , sprawiła że według znawców tematu będzie to prawdopodobnie jedna z lepszych rekonstrukcji wrześniowych tego roku . Wystawiając nasz samochód pancerny kfz 13 , byliśmy cząstką tego widowiska.
Nadbużańskie klimaty oraz gromkie brawa licznie zgromadzonej publiczności, dopełniły całości i sprawiły, że chciałoby się tu wrócić za rok.

„Nalot bombowy na Mławę” – 23.08.2019

„Nalot bombowy na Mławę. Mława 1939”,to widowisko historyczne które mogliśmy obejrzeć w piątek 23 sierpnia na mławskim rynku. Przejmujące i realistyczne sceny jakie rozgrywały się na Starym Rynku, nawiązywały do wydarzeń jakie odbyły się w pierwszych dniach II Wojny Światowej w wielu miastach Polski. Artyści i rekonstruktorzy w bardzo realistyczny sposób pokazali dramat ludności cywilnej zaskoczonej nagłym nalotem samolotów Luftwaffe . Wśród odtwórców ról tego wyjątkowego spektaklu nie zabrakło również naszych członków grupy. Tym razem w rolę wkraczających do miasta żołnierzy Wehrmachtu wcieliła się między innymi załoga naszego samochodu pancernego Kfz. 13.

Market Garden w Ornecie – 13.07.2019

Tym razem urocza Warmia stała się świadkiem wydarzeń z przed 75 laty – w historii II Wojny Światowej nazywanej operacją Market Garden. To tutaj w jeden z lipcowych weekendów tego lata rozgrywały się sceny lądowania spadochroniarzy alianckich i forsowania Renu. Namiastką Renu był fragment jeziora Mieczowego a niewielka Orneta stała się holenderskim Driel i Oosterbeek, miejscami gdzie I Samodzielna Brygada Spadochronowa gen. Sosabowskiego straciła tylu swych towarzyszy broni. Rekonstrukcja wydarzeń tamtych dni stała się okazją do zlotu grup rekonstruktorskich odtwarzających różne formacje wojskowe z tamtego okresu. Szczególnie odtwórcy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie , mieli wiele okazji do zaprezentowania swojego kunsztu rekonstruktorskiego.
Na zaproszenie Stowarzyszenia Reduta Orneta oraz GH Ostpreussen , również i my uczestniczyliśmy w tym wydarzeniu. Grupę naszą reprezentowali koledzy obsługujący samochód pancerny Kfz -13, który szczególnie ważną rolę odegrał w „nocnym forsowaniu Renu”.

IX Podlaski Piknik Militarny „Misja Wschód”

IX Podlaski Piknik Militarny „Misja Wschód” – już za nami .
Już po raz dziewiąty odbył się największy w północnowschodniej Polsce piknik militarny „Misja Wschód”. W uroczych klimatach wyrobiska po byłej żwirowni w Ogrodniczkach k/Supraśla , nie mogło zabraknąć również nas. Tym razem grupę reprezentowała załoga samochodu pancernego KFZ 13, który brał udział w rekonstrukcji walk z 1939 roku pod Pociechą.